سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
286
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
اشارهاى نمىكند . با وجود اين ، فرزدق مىبايست تاوان ستايش از امام چهارم را بپردازد و بدستور هشام زندانى مىشود . هنگامى كه امام زين العابدين ( ع ) از گرفتارى شاعر آگاه مىشود ، دوازده هزار درهم را به سوى او هديه مىفرستد ولى فرزدق از پذيرفتن آن امتناع ورزيده و اظهار مىدارد كه اين اشعار را به قربه الى اللّه و از روى علاقه و شور مذهبى سروده است . فرزدق بدين خاطر در زندان ماند و به هجو شام پرداخت هشام از ترس زبان سوزناك و طعنهآميز فرزدق ناچار او را از زندان آزاد كرد . ( 26 ) تمام اين گزارشها و روايات تاريخى كه از هواداران و پيروان زين العابدين ( ع ) نقل شد اين نكته را اثبات مىكند كه نسل حسين ( ع ) هرگز مركزيّت و توجّه مخصوص و فداكارى مردم را بدانها از دست نداده بود و گرچه در اين دوره اقليّتى از شيعيان متعهد و پيروان صديق در اطراف على بن الحسين ( ع ) بودند ليكن او را به عنوان امام بر حقّ و مشروع خاندان پيامبر مىنگريستند . در عين حال نمىتوان انكار كرد كه در دورهء بين شهادت حسين ( ع ) در سال 61 / 680 و مرگ ابن الزبير در سال 73 / 692 ، زين العابدين ( ع ) پيروان فعّالى نداشت . توّابون ، در حقيقت ، زين العابدين ( ع ) را امام خود مىدانستند ولى هرگز آن را آشكارا اعلام نكردند و كسانى هم كه در جنگ الورده جان سالم بدر بردند به سوى مختار روان شدند و ابن الحنفية را بعنوان امام خويش پذيرفتند اين موضوع در حديثى كه از امام محمد باقر ( ع ) بوسيله كشى نقل مىشود و حديثى اصيل مىباشد تأييد مىگردد . امام باقر ( ع ) فرمود : « پس از شهادت حسين ( ع ) همه مردم مرتد شدند بجز سه نفر - ابو خالد الكابلى ، يحيى بن ام الطوال ، و جبير بن مطعم - و فقط بعد از اين بود كه ديگران به آنها پيوستند و تعدادشان فزونى يافت . » ( 27 ) علاوه بر اين ، در ميان علويان ، من جمله ابن الحنفيه ، كه ابن الزبير آنها را در زندان عارم حبس كرده بود به هيچ روى نام زين العابدين ( ع ) ذكر نمىشود و همين امر نشان مىدهد كه زين العابدين ( ع ) به عنوان رهبر يا امام يا پيشواى هر گروه مشهودى تا سال 73 / 692 از اهميّت چندانى برخوردار نبود . همين مطلب بدين معنى هم هست كه زين العابدين ( ع )